+48 32 428 32 42 / +48 609-603-253

czwartek, 08 maj 2014 07:01

Kwota wolna od podatku bez zmian

Kwota wolna od podatku bez zmian – stanowisko Ministerstwa Finansów w interpelacji nr 25261

W Polsce roczna kwota wolna od podatku dla osoby fizycznej wynosi 3091 zł. Nie zmieniła się ona od 6 lat, nie licząc podniesienia o 2 zł w 2009 r. Oznacza to, iż dochody powyżej tej kwoty uzyskane podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Porównując ten próg z innymi krajami, to np. w Finlandii do odprowadzenia podatku zobowiązane są osoby, których dochód przekracza 15 600 euro, a więc około 65 800 zł, w Wielkiej Brytanii około 41 336 zł, a Austrii 45 100 zł.

Kraje te wychodzą z założenia, że niewłaściwym jest opodatkowywanie osób, których dochody są niskie. Lepiej nie ściągać z nich danin publicznych tylko po to, by wracały one do nich z powrotem w postaci np. pomocy socjalnej. W Polsce kwota, która nie jest opodatkowana, jest nawet znacznie niższa od kwoty rocznego dochodu osób upoważnionych do pomocy socjalnej.

Porównując to do wynagrodzeń, to kwota wolna od podatku stanowi w Polsce zaledwie ok. 7,5% średniego rocznego wynagrodzenia, przy czym we wspomnianej już Finlandii jest to 48,75%. Podobnie jest na Cyprze i Malcie.

Warto też pamiętać, że podatki w Polsce należą do najmniej progresywnych w Unii Europejskiej. W konsekwencji osoby o niskich dochodach łącznie mają dosyć wysokie obciążenia fiskalne, a osoby o wysokich dochodach bardzo niskie.

Wysokie koszty, którymi obciążeni są najmniej zarabiający w Polsce, obrazuje przedstawione mi zestawienie z 2012 r. składek na ubezpieczenie społeczne i wysokości podatku dochodowego w Polsce i w Irlandii. Pensja minimalna w Polsce wynosiła wówczas 1500 PLN na miesiąc, a w Irlandii wynosiła 8,65 euro na godzinę, czyli około 1500 euro na miesiąc.

Z kwoty brutto 1500 zł pracownik otrzymywał w Polsce co miesiąc na rękę 1112 zł (74% kwoty brutto), a w Irlandii, zarabiając minimalną miesięczną pensję 1500 euro, otrzymywał na rękę 1452 euro (97% kwoty brutto). Takie dysproporcje powodują też, że w Irlandii zupełnie nie opłaca się zatrudniać pracowników na czarno. W związku z tym stanem rzeczy zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:

  1. Kiedy planowane jest podniesienie wysokości kwoty wolnej od podatku?
  2. O ile planowane jest podniesienie kwoty wolnej od podatku?

Z poważaniem 
Poseł Barbara Bartuś 
Warszawa, dnia 13 marca 2014 r.

Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Finansów na interpelację nr 25261 w sprawie niezmienionej od wielu lat kwoty wolnej od podatku.

W związku z interpelacją pani poseł Barbary Bartuś przesłaną przy piśmie z dnia 18 marca 2014 r., nr SPS-023-25261/14, w sprawie niezmienionej od wielu lat kwoty wolnej od podatku uprzejmie informuję.
Zgodnie z konstytucyjną zasadą wyrażoną w art. 84 ustawy zasadniczej każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.

Regulacja ta nie tylko obliguje wszystkich obywateli do płacenia podatków, ale również jasno wskazuje, iż te świadczenia publiczne muszą wynikać z ustaw. Oznacza to, że tego rodzaju obciążenia w państwie demokratycznym mogą być nakładane tylko w drodze ustawy, a więc w wyniku działalności ustawodawczej Sejmu i Senatu.
Regulację określającą skalę podatkową zawiera art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Obecne brzmienie ww. regulacji nie zawiera mechanizmu waloryzacji przedziałów dochodów i kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej.

Należy wyjaśnić, iż w pierwotnym kształcie przepisów ustawy, obowiązujących od dnia 1 stycznia 1992 r., w art. 27 ustawodawca przewidział podstawę prawną waloryzacji skali podatkowej, jednakże z dniem 1 stycznia 2004 r. na skutek wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 201, poz. 1956) została ona ostatecznie uchylona.

Powyższe oznacza brak podstawy prawnej do automatycznej waloryzacji przedziałów skali podatkowej i kwoty zmniejszającej podatek. Począwszy od 2004 r. każdorazowa zmiana skali podatkowej uzależniona jest wyłącznie od suwerennej decyzji ustawodawcy, a nie od wskaźników ekonomicznych. Po raz ostatni decyzję co do waloryzacji skali podatkowej parlament podjął w dniu 16 listopada 2006 r., uchwalając ustawę o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588). Ustawa ta, począwszy od 2009 r., wprowadziła dwustopniową skalę podatkową ze stawkami podatkowymi w wysokości 18% i 32%, kwotą zmniejszającą podatek określoną w pierwszym przedziale skali podatkowej w wysokości 556,02 zł oraz jednym progiem dochodowym 85 528 zł, której skutki dla dochodów sektora finansów publicznych ocenione zostały na 8,6 mld zł. Dochodzenie do dwustopniowej skali podatkowej było rozłożone w czasie, bowiem do dochodów uzyskanych w 2007 r. i w 2008 r. miała zastosowanie trzystopniowa skala podatkowa ze stawkami w wysokości 19%, 30% i 40% oraz ze zmienionymi (na każdy rok podatkowy) progami dochodowymi i kwotą zmniejszającą podatek.

Odnosząc się do pytań pani poseł, uprzejmie informuję, iż obecnie w resorcie finansów nie są prowadzone prace w zakresie zmiany elementów skali podatkowej w kierunku zwiększenia kwoty niepowodującej obowiązku zapłaty podatku.
Jednocześnie pragnę zauważyć, iż harmonizacja polityki podatkowej w ramach Unii Europejskiej nie obejmuje podatku dochodowego. A zatem poszczególne państwa w sposób suwerenny kształtują właściwą dla siebie politykę podatkową. Stąd porównywanie kwot wolnych od podatku bądź samych stawek podatkowych obowiązujących w różnych krajach nie daje pełnego obrazu faktycznych obciążeń podatkowych. W Polsce pomimo stosunkowo niskiej kwoty wolnej od podatku w porównaniu do innych krajów przeciętne obciążenie dochodu (po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne) stawką efektywną w 2012 r. wyniosło: 6,91% w pierwszym przedziale dochodu (do kwoty 85 528 zł) i 16,17% w drugim przedziale dochodu (powyżej 85 528 zł).

Janusz Cichoń - sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów

Najnowsze artykuły